New Zealand: Thăm làng Ohinemutu ở Rotorua

Ohinemutu là làng của người Maori nằm bên bờ hồ Rotorua. Đây là một vùng đất địa nhiệt, nên hơi nước nóng xịt lên nhiều nơi từ dưới đất. Ở đây nhà cửa sử dụng địa nhiệt để sưởi ấm trong nhà, nấu nướng, tắm rửa v.v.. Đặc biệt lắm.

Vợ chồng tôi đến đây thăm viếng được một lãnh tụ ở đây rước tận cổng làng, thuyết trình về lịch sử và văn hoá của người Maori. Đặc biệt vợ chồng tôi được xem họ biểu diễn luộc tôm và bắp trong nước nóng địa nhiệt nóng 200 độ, ăn ngon lạ lùng.

Một góc sân Marea trong làng Ohinemutu.

DSC_0948

Ngày xưa từ những năm đầu thập niên 1870, làng Ohinemutu là trung tâm quyền lực của vùng Rotorua. Du khách đến thăm viếng vùng này được tiếp đón trọng thể tại đây, trước khi họ được quyền đi những vùng địa nhiệt khác trong vùng Rotorua. Các phái đoàn của Vua Chúa đến thăm Rotorua cũng phải theo qui định này.

DSC_0871

Biểu diễn cách người Maori chào đón quan khách. Mình bắt tay chào hỏi, họ cụng lỗ mũi.

DSC_0909

Ngày nay nghi thức này không còn được áp dụng nữa nhưng ai đến đây cũng thăm viếng làng này, đặc biệt khu nghi lễ ở đây, tên Ohinemutu Marae. Theo tiếng Maori Marae là sân lớn dùng làm địa điểm thi hành nghi lễ quan trọng của làng. Theo truyền thống của người Maori, làng nào cũng có sân rộng xung quanh là đền thờ hay “Meeting House” (Phòng Họp). Sân này được dùng trong những lễ lộc quan trọng trong làng.

Làng Ohinemutu nằm trên khu địa nhiệt, nước nóng khắp nơi.

DSC_0951

DSC_0952

Tên của Marae làng này là “Te Papaiouru Marae“. Te Papaiouru là tù trưởng của nhóm Maori đầu tiên đã tới New Zealand gần 1,000 năm trước. Tên của “Meeting House” (Phòng Họp) ở đây là “Tama-te-Kapua meeting house“. Tama-te-Kapua là thuyền trưởng chiếc tàu (canoe) đầu tiên chở tù trưởng và nhóm người Maori dưới quyền ông đến Tân Tây Lan.

Chi tiết một vài chạm trổ Maori của Phòng Họp “Tama-te-Kapua meeting house“.

DSC_0879

DSC_0878

DSC_0877

Phòng họp (Meeting House) ở làng Maori nầy màu đỏ rất đẹp, được chạm trổ công phu. Phòng họp này không mở cửa cho du khách vô xem, nên chúng tôi phải đứng ở ngoài quan sát.

Làng Ohinemutu nằm bên bờ hồ Rotorua thơ mộng, hơi nước nóng từ lòng đất phun lên ở một góc hồ, đặc biệt lắm.

DSC_0933

DSC_0934

Đối diện với Phòng Họp phía bên kia sân Marae là nhà thờ St Faith, được xây cất xong năm 1914. Phía bên ngoài nhà thờ này giống kiểu Tudor (Tudor style) của Anh, nhưng bên trong chịu nhiều ảnh hưởng của văn hóa Maori.

Đối diện với Phòng Họp phía bên kia sân Marae là nhà thờ St Faith.

DSC_0944

DSC_0927

Bên trong có một vài tác phẩm chạm trổ và thêu dệt theo lối Maori. Trên kiếng một cửa sổ, người ta cho Chúa Jesus mặc áo của người Maori. Giống như ở La Vang, Đức Mẹ được mặc áo dài Việt Nam.

Biểu diễn luộc tôm và bắp trong nước nóng địa nhiệt nóng 200 độ, ăn ngon lạ lùng.

DSC_0957

DSC_0961

DSC_0966

” Maori là dân bản xứ, một giống người Polynesian ở Thái Bình Dương, đã phát hiện ra New Zealand vào khoảng thế kỷ thứ 10, khoảng 1200 năm trước.

Năm 1769, thuyền trưởng James Cook thuộc Hải quân Hoàng gia Anh đã đến thám hiểm, đổ bộ lên đảo và tuyên bố New Zealand là đất của Nhà Vua Anh. Người Anh đến định cư ở đảo này đã bị người bản xứ Maori chống lại. Cuộc đấu tranh của người Maori kéo dài gần một thế kỷ, kết quả là hai bên đã thoả hiệp và ký Hiệp định Waitangi ngày 6/2/1840 theo đó người Maori công nhận việc Hoàng gia Anh bảo hộ New Zealand để đổi lại việc Hoàng gia Anh thừa nhận quyền sở hữu đất đai của người Maori.

Maori là dân bản xứ, một giống người Polynesian ở Thái Bình Dương, đã phát hiện ra New Zealand vào khoảng thế kỷ thứ 10, khoảng 1200 năm trước. Năm 1769, thuyền trưởng James Cook thuộc Hải quân Hoàng gia Anh đã đến thám hiểm, đổ bộ lên đảo và tuyên bố New Zealand là đất của Nhà Vua Anh. Người Anh đến định cư ở đảo này đã bị người bản xứ Maori chống lại. Cuộc đấu tranh của người Maori kéo dài gần một thế kỷ, kết quả là hai bên đã thoả hiệp và ký Hiệp định Waitangi ngày 6/2/1840 theo đó người Maori công nhận việc Hoàng gia Anh bảo hộ New Zealand để đổi lại việc Hoàng gia Anh thừa nhận quyền sở hữu đất đai của người Maori.

Quá trình thuộc địa hóa New Zealand của đế quốc Anh ở đầu thế kỷ 19 đã gây ra những cuộc chiến tranh đẫm máu giữa người Maori và chính quyền thuộc địa. Người Anh ngang nhiên chiếm đất hoặc lừa người Maori mua rẻ bán đắt. Người Maori đoàn kết chống lại, trước sức mạnh cơ giới của người Anh dân tộc Maori thắng ít thua nhiều nhưng cũng có lúc giáo mác thô sơ đánh thực dân Anh chạy làng không còn manh giáp… Sự dũng cảm của dân Maori đã làm cho chính quyền thuộc địa nhân nhượng rất nhiều trước những đòi hỏi chính đáng của họ. Cho đến ngày hôm nay người Maori vẫn kiên trì đòi hỏi chủ quyền đất đai, họ có một địa vị đặc biệt trong xã hội New Zealand và có đóng góp to lớn trong lĩnh vực văn hóa và chính trị. Kỳ nữ Kiri Te Kanawa, niềm tự hào Maori, là một danh ca nhạc viện (soprano singer) nổi tiếng thế giới. Ông Ngoại Trưởng Winston Peters của chính phủ hiện tại là người gốc Maori. Ở những cơ quan công quyền và đại học, chữ Anh và chữ Maori La-tinh hóa được dùng cùng một lúc trong văn thư và trên những tấm biển chỉ dẫn.

Nghệ thuật điêu khắc của thổ dân Maori

Hiện nay: người Châu Âu 74%, người Maori 15,1%, người các đảo Thái Bình Dương khác 5,8%, người Châu Á 5%. Ngôn ngữ chính thức: tiếng Anh, tiếng Maori.

Hình xăm trên mặt và cách chào đặc biệt: Khi thổ dân Maori trợn mắt, nhăn mặt, lè lưỡi. Xin đừng sợ! Họ đang thân ái chào đón bạn đấy.

Cho tới những năm 1870, người Maori ở New Zealand vẫn xăm hình trên toàn khuôn mặt của họ. Các hình này được đục vào da để tạo các gờ và rãnh song song, giống như hoa văn chạm trên gỗ. Kết quả là các hình xăm nổi làm cho đàn ông Maori trông hung dữ trong chiến đấu và hấp dẫn phụ nữ. Do không có hai hình xăm giống nhau nên hình nổi trên mặt cũng đánh dấu cá tính.

Từ internet”

(Nguồn: http://www.duhocnewzealand.com/van-hoa-newzealand/17-tho-dan-maori-.html)

About Le Thanh Hoang Dan

Born in Saigon.. Came to New York in 1975. Married with four children and eight grandchildren. Used to work on Wall Street, as a Data Administrator and Database designer for various banks , brokerage firms, and finally the Depository Trust and Clearing Corporation. Retired since 2002. Accomplishments in Viet Nam: (1) Teaching at Vỏ Trường Toản HS, Tây Ninh HS, Sađéc HS, Quốc Gia Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Cần Thơ, Cao Đài (Tây Ninh), Hòa Hảo (Long Xuyên)... (2) Writer and Publisher ( "Trẻ" publishing house). Published many books on Education and Politics such as Các Vấn đề giáo dục, Triết Lý giáo dục, Những danh tác chánh trị, Lịch sử chiến tranh lạnh... (3) MC for a national TV show "Quê hương mến yêu" (Beloved country).. Academic accomplishments in the U.S.: MBA (in Information systems), MS in Information Systems, 2 Advanced certificates (1) Corporate Finance (2) Business Economics. All these degrees were from Pace University in New York. Hobby in retirement: Family, Friends, Ballroom dancing and Travel... Ra đi năm 1975. Cuộc đời nhiều sóng gió. Bây giờ tuổi đã già, 70 rồi. Chỉ muốn vui hưởng tuổi già với gia đình, bạn hữu, du lịch và khiêu vũ..
This entry was posted in New Zealand, Tân Tây Lan and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s