Prague: Đài Tưởng Niệm Jan Hus (Jan Hus Memorial)

Đài Tưởng Niệm Jan Hus (Jan Hus Memorial) nằm giữa Quảng Trường Phố Cổ Prague, một di sản thế giới được UNESCO nhìn nhận.

Central-Europe02-07-08-2008 922

Đài nầy tưởng niệm Jan Hus một triết gia và giáo sĩ chủ trương cải cách tôn giáo, nên đã bị Giáo Hội Công Giáo Vatican xử hỏa hình năm 1415. Năm trăm năm sau khi ông chết vì niềm tin tôn giáo của mình, dân Séc đã dựng lên tượng này để tưởng niệm tinh thần bất khuất của dân Séc chống lại ngoại bang. Đài Tưởng Niệm này do điêu khắc gia người Séc tên Ladislav Šaloun thiết kế, dân chúng đóng góp, và dựng tượng ở đây vào năm 1915.

Jan Hus còn được biết đến với tên John Hus và John Huss là một tu sĩ, triết gia, nhà cải cách tôn giáo, và giáo sư đại học Prague. Trước phong trào Tin Lành của Luther và Calvin ở thế kỷ 16, vào đầu thế kỷ 15 ông là một nhà truyền giáo gây nhiều tiếng vang vì đòi hỏi phải duyệt lại một số tin tưởng công giáo. Chính vì lý do này, giáo hội Vatican đã xử tử ông.

Theo Wikipedia tiếng Việt: “Hus là một người đóng góp chính cho Kháng Cách, với những bài giảng đã có một ảnh hưởng mạnh mẽ đối với các quốc gia châu Âu và với cá nhân Martin Luther. Cuộc chiến tranh Hussite dẫn đến Thỏa ước Basel cho phép một giáo hội cải cách ở Bohemia- gần một thế kỷ trước một bước đột phát như thế có thể khởi sự trong Cải cách Luthe.

Những bài viết phong phú của Hus đem lại cho ông vị trí nổi bật trong nền văn học Séc. Ông cũng đóng vai trò giới thiệu cách dùng các dấu thêm (âm tiêu) (đặc biệt là dấu mũ ngược) vào ký tự Séc để ký âm bằng ký hiệu. Ngày nay, Đài tưởng niệm Jan Hus vẫn nằm trên Quảng trường Thành phố Cũ Prague.

Một nhà thờ và một nhà hát ở Manhattan, nằm ở 351 East 4th Street, đặt theo tên Hus: Nhà thờ Hội giám lý Jan Hus và Rạp hát Jan Hus.

Một bức tượng Jan Hus dựng ở Nghĩa trang Thống nhất ở Bohemia, New York (trên Long Island) bởi những dân di cư người Séc tới vùng New York năm 1893. Bức tượng là đài tưởng niệm đầu tiên tại Hoa Kỳ dành cho một người sinh ở nước ngoài.

Nhà thờ Moravia John Hus, nằm ở 153 Ocean Avenue, Brooklyn, New York.” (http://vi.wikipedia.org/wiki/Jan_Hus)

Người dân Séc vùng Bohemia gần Prague bị đàn áp, kỳ thị và đô hộ suốt chiều dày của lịch sử nước này. Do đó niềm tin của Jan Hus rằng việc giảng đạo công giáo nên giảng bằng tiếng địa phương, làm lễ cũng vậy, làm lễ bằng tiếng Séc thay vì bằng tiếng La Tinh của La Mã, được dân chúng ở đây ủng hộ hết mình.

Central-Europe02-07-08-2008 888

Central-Europe02-07-08-2008 891

Năm trăm năm sau khi ông bị ngoại bang giết chết, người dân đã dựng lên Đài Tưởng Niệm này để ca ngợi tinh thần bất khuất của người Séc dám chống ngoại bang và chết vì tinh thần dân tộc. Từ chống giáo hội La Mã, Jan Hus dần dà trở thành đại diện cho khuynh hướng muốn chống lại đế quốc Áo-Hung của dòng Vua Habsburg.

Suốt thời gian nước Czech (Cộng Hòa Séc) bi cộng sản Nga đô hộ, người dân Séc thường đến ngồi tại tượng đài này, để tỏ lòng ủng hộ tinh thần dân tộc của Jan Hus, chống lại sự đô hộ của ngoại bang Cộng Sản Nga. Ngoài ở Phố Cổ Prague, tinh thần dân tộc Jan Hus cũng được tưởng niệm ở nhiều nơi không tưởng tượng được, do di dân người Séc đem qua Mỹ và dựng tượng ở xứ cờ hoa này. Cũng giống như người dân Sàigòn đã đem tên Little Saigon (Phố Sàigòn Nhỏ) đặt cho nhiều khu phố người Việt Nam ở Mỹ.

Central-Europe02-07-08-2008 893

Central-Europe02-07-08-2008 892

About Le Thanh Hoang Dan

Born in Saigon.. Came to New York in 1975. Married with four children and eight grandchildren. Used to work on Wall Street, as a Data Administrator and Database designer for various banks , brokerage firms, and finally the Depository Trust and Clearing Corporation. Retired since 2002. Accomplishments in Viet Nam: (1) Teaching at Vỏ Trường Toản HS, Tây Ninh HS, Sađéc HS, Quốc Gia Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Cần Thơ, Cao Đài (Tây Ninh), Hòa Hảo (Long Xuyên)... (2) Writer and Publisher ( "Trẻ" publishing house). Published many books on Education and Politics such as Các Vấn đề giáo dục, Triết Lý giáo dục, Những danh tác chánh trị, Lịch sử chiến tranh lạnh... (3) MC for a national TV show "Quê hương mến yêu" (Beloved country).. Academic accomplishments in the U.S.: MBA (in Information systems), MS in Information Systems, 2 Advanced certificates (1) Corporate Finance (2) Business Economics. All these degrees were from Pace University in New York. Hobby in retirement: Family, Friends, Ballroom dancing and Travel... Ra đi năm 1975. Cuộc đời nhiều sóng gió. Bây giờ tuổi đã già, 70 rồi. Chỉ muốn vui hưởng tuổi già với gia đình, bạn hữu, du lịch và khiêu vũ..
This entry was posted in Czech and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s