Singapore: Hình ảnh Trịnh Hòa và Con Đường Tơ Lụa trên biển

Xin chia sẻ với các bạn một vài hình ảnh cuộc triển lãm “Con Đường Tơ Lụa” (Silk Road) trên đảo Sentosa o Singapore.

Đây là triển lãm những nước trên con đường tơ lụa nối liền Á Châu và Âu Châu mấy ngàn năm trước. Một vài thành phố của Việt Nam cũng nằm trên con đường thương mại này. Ở đây cũng triển lãm những thành tích của đô đốc Trịnh Hòa và nhắc lại thành tích dẹp cướp biển, đặc biệt tướng cướp Chen Zuyi ở eo biển Malacca.

Trung Hoa là nước đầu tiên trên thế giới đã tìm ra được cách trồng dâu nuôi tằm, lấy kén ươm tơ, dệt lụa sớm nhất trên thế giới (vào thế kỷ 3 TCN). Lúc đó tơ lụa rất quí, chỉ dành riêng cho vua chúa và quí tộc. Nữ Hoàng Cleopatre rất thích tơ lụa của Trung Quốc, và chỉ mặc quần áo may bằng tơ lụa của Trung Quốc mà thôi. Người La Mã thích lụa Trung Hoa đến mức họ cho cân lụa lên và đổi lụa với vàng cân nặng tương đương.

Tướng cướp Chen Zuyi đã bị Trịnh Hòa bắt đem về Nam Kinh chém đầu. Trịnh Hòa đã giết chết khoảng 5,000 tướng cướp thuộc hạ của Chen Zuyi.

Lúc ban đầu con đường tơ lụa là đường bộ. Với sự phát triển của hàng hải, dần dà chúng ta thấy hình thành con đường tơ lụa trên biển từ thế kỷ thứ 7 trở đi. Trước tiên là các thương gia Ả Rập và sau đó là Bồ Đào Nha, Anh, Pháp, Hà Lan lần lượt kéo đến buôn bán ở Quãng Châu. Vùng đất này tràn ngập hàng hoá của nước ngoài và bản địa. Con đường tơ lụa trên bộ dần dần biến mất.

Chính Trịnh Hòa đã giúp cũng cố và tạo ảnh hưởng cho Trung Hoa trên con đường tơ lụa này. Hạm đội của Trịnh Hòa gồm 300 chiếc tàu và 28,000 người. Phải 500 năm sau thời thế chiến thứ nhất trên thế giới mới có một hạm đội lớn lao như vậy.

Những người đi biển Tây Phương sau Trịnh Hòa như hải đội Columbus chỉ có 3 tàu với 90 người; Da Gama với 4 tàu và 160 người và Magellan với 5 tàu và 265 người. Soái hạm của Trịnh Hòa dài 122 thước, trong lúc tàu của Columbus chỉ dài 26 thước mà thôi. Trong 7 cuộc hải hành 30 năm của Trịnh Hòa, ông đã dừng chân ở 37 nước trên thế giới. Lúc đó 30 nước đã phải chấp nhận triều cống Vua Tàu.

Một vài hình ảnh con đường tơ lụa trên biển. Tháng tư nầy vợ chồng tôi sẽ viếng nhiều nơi Trịnh Hòa đã đi qua trên đường giao thương và chinh phục thế giới

Sentosa là một đảo rộng 5 cây số vuông. Đây là một phức hợp du lịch và giải trí độc đáo của Thành phố-Quốc gia Singapore, mỗi năm có 5 triệu du khách đến thăm viếng.

Những địa điểm tham quan quan trọng ở đảo Sentosa gồm có: 2 cây số bãi biển, pháo lũy Siloso (Fort Siloso), 2 sân golf, 2 khách sạn 5 sao, khu nghỉ mát World Resorts Sentosa, Thế giới nước và Hồ cá heo, Công viên Bướm và Vương quốc Côn trùng, Bảo Tàng Sáp, Biểu diễn Nhạc nước, và đặc biệt công viên giải trí Phim trường Universal (Universal Studios).

Vừa rồi sòng bài-khu resort và khu mua sắm Marina Bay Sands vừa khai trương. Đây là sòng bài mắc nhất thế giới, với chi phí xây cất lên đến mấy tỷ đô la. Tôi đã post nhiều bài về đảo này trước đây, mời các bạn đọc thêm nếu cần:

Singapore: Sòng bài Marina Bay Sands
http://lthdan05.wordpress.com/2013/01/26/singapore-song-bai-marina-bay-sands/

Singapore: Một góc đảo Sentosa
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/2013/02/06/singapore-mot-goc-dao-sentosa

Singapore: Show Nhạc Nước “Bài ca của Biển” http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/2013/02/09/singapore-show-nhac-nuoc-quot-bai-ca-cua-bien-quot

Singapore: Hình ảnh Bảo Tàng Sáp “Images Of Singapore”
http://my.opera.com/Le%20Thanh%20Hoang%20Dan/blog/2013/02/10/singapore-hinh-anh-bao-tang-sap-quot-images-of-singapore-quot

Con đường tơ lụa là một hệ thống các con đường buôn bán nổi tiếng đã từ hàng nghìn năm nối châu Á với châu Âu (cách hay nói là giữa Đông và Tây).

Con đường tơ lụa bắt đầu từ Phúc Châu, Hàng Châu, Bắc Kinh (Trung Quốc) qua Mông Cổ, Ấn Độ, Afghanistan, Kazakhstan, Iran, Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, xung quanh vùng Địa Trung Hải và đến tận châu Âu. Con đường cũng đi đến cả Hàn Quốc và Nhật Bản. Nó có chiều dài khoảng 7 ngàn km.

Trung Quốc là nước đầu tiên tìm ra cách trồng dâu nuôi tằm, lấy kén ươm tơ, dệt lụa sớm nhất trên thế giới vào thế kỷ 3 TCN. Tơ lụa thời đó được dành riêng cho vua chúa và hàng quí tộc, sau này lụa tơ tằm được đưa đi các vùng. Con đường tơ lụa dần dần được hình thành từ đó. Thế kỷ 2 TCN, Trương Khiên nhận lệnh từ Hán Vũ Đế đi về phía Tây tìm người Nguyệt Chi nhằm kết đồng minh chống lại quân Hung Nô. Trải qua nhiều gian khổ, Trương Khiên đã tìm được người Nguyệt Chi ở nơi là miền Bắc Ấn Độ ngày nay. Trên đường về ông cùng tùy tùng đã mang theo nhiều sản vật mà triều đình rất quan tâm. Nhờ đó những tuyến đường nhỏ trước đây đã được kết nối lại với nhau, nhiều tuyến mới được khai phá và an toàn hơn do được sự bảo vệ của triều đình. Tuyến đường mà Trương Khiên đã khai phá được người đời sau gọi là Con đường tơ lụa….

Con đường tơ lụa nó được hình thành từ thế kỷ 2 TCN nhưng lúc đầu con đường này được thành lập với ý định quân sự nhiều hơn mục tiêu thương mại. Muốn tìm được những đồng minh nhằm khống chế bộ lạc Hung Nô (匈奴), năm 138 TCN, vua Hán Vũ Đế đã cử Trương Khiên đi về phía Tây với chiếu chỉ ngoại giao trong tay, nhưng không may Trương Khiên đã bị chính bộ lạc Hung Nô bắt và giam giữ. Sau 10 năm bị bắt giữ, Trương Khiên trốn khỏi trại và vẫn tiếp tục nhiệm vụ, ông hành trình về Trung Á, Tây Vực. Tiếp kiến biết bao vị thủ lĩnh ở khu vực này nhưng chẳng ai chịu giúp nhà Hán cả. Năm 126 TCN, Trương Khiên trở về nước. Tuy thất bại nhưng với những kiến thức và thông tin thu được, ông đã viết cuốn sách Triều dã kim tài trong đó đề cập đến những vùng đất ông đã đặt chân tới, vị trí địa lý, phong tục tập quán, sản vật, hàng hóa và đặc biệt là tiềm năng giao thương. Triều dã kim tài đã kích thích mạnh các thương gia Trung Hoa. Sau đó Con đường tơ lụa dần được hình thành, người Trung Hoa mang vải lụa, gấm vóc, sa, nhiễu… đến Ba Tư và La Mã đồng thời những doanh nhân các vùng khác cũng tìm đường đến với Trung Hoa.

Thời kỳ đầu, những bậc đế vương và những nhà quý tộc của La Mã thích lụa Trung Hoa đến mức họ cho cân lụa lên và đổi chỗ lụa đó bằng vàng với cân nặng tương đương. Chuyện cũng nói rằng Nữ hoàng Ai Cập Cleopatra lúc đó chỉ diện váy lụa Trung Quốc mà thôi. Chính trị thời đó cũng có ảnh hưởng lớn đến Con đường tơ lụa. Khi nhà Hán suy vong vào thế kỷ 3, Con đường tơ lụa cũng bị đình lại. Chỉ khi nhà Tống hưng thịnh, con đường này mới phát triển trở lại. Cũng vào thời Tống, do thấy được giá trị của con đường giao thương Đông – Tây này, các vị hoàng đế đã ban hành hàng loạt những chiếu chỉ nhằm khuyến khích thương mại và cũng từ đó, những nhà truyền giáo đã bắt đầu tìm đến với phương Đông. Con đường tơ lụa dưới triều Tống đã trở thành một điểm nhấn rõ nét trong lịch sử thương mại thế giới.

Đến thế kỷ 10, nhà Đường bị lật đổ, Con đường tơ lụa cũng bị suy thoái dần. Tuy nhiên với sự hùng mạnh của đế quốc Nguyên Mông, công việc buôn bán sau đó lại thịnh vượng. Dưới triều Nguyên, một người Ý nổi tiếng là Marco Polo (1254-1324) đã lưu lạc đến Trung Quốc và làm quan ở đây 20 năm, sau đó ông trở về nước bằng Con đường tơ lụa. Ông cũng là người có đóng góp cho sự phát triển của mối giao thương Đông – Tây khi viết nên cuốn sách Marco Polo du ký (tiếng Ý: Il Milione) kể về toàn bộ quá trình lưu lạc đến phương Đông của mình trong đó có đề cập đến những chuyến hàng đầy ắp sản vật trên Con đường tơ lụa.

Nhưng đến thời nhà Minh, Con đường tơ lụa đã bị vương triều này khống chế và bắt mọi người phải nộp thuế rất cao khiến cho những thương gia phải tìm đến những con đường vận chuyển bằng đường biển.

Với việc giao thương qua đường biển phát triển (hình thành Con đường tơ lụa trên biển). Từ thế kỷ thứ 7, Quảng Châu đã được xem là nơi khởi đầu của Con đường tơ lụa trên biển. Trước tiên là các thương gia Ả Rập và sau đó là Bồ Đào Nha, Anh, Pháp, Hà Lan lần lượt kéo đến buôn bán. Quảng Châu tràn ngập hàng hoá của nước ngoài và bản địa, Con đường tơ lụa trên bộ dần dần biến mất. Hồi chuông cáo chung của Con đường tơ lụa vang lên cũng là lúc người Ba Tư (Iran ngày nay) dần học được cách làm tơ lụa của người Trung Hoa và việc trung chuyển tơ lụa từ đó giảm hẳn do người Ba Tư tự làm và bán trực tiếp cho La Mã chứ không nhập khẩu từ Trung Hoa nữa….”

( Nguồn: http://vi.wikipedia.org/wiki/Con_%C4%91%C6%B0%E1%BB%9Dng_t%C6%A1_l%E1%BB%A5a)

” Đến nay, việc Trịnh Hòa (1371 – 1435?) hay Christopher Columbus đến châu Mỹ trước đã không còn là đề tài tranh cãi. Loạt sử liệu và chứng cứ công bố vài năm gần đây đã chứng minh Trịnh Hòa từng thực hiện nhiều chuyến hải hành rất lâu trước khi Columbus đến châu Mỹ.

Hạm đội Trịnh Hòa cũng quy mô hơn, chuyên dụng hơn và tài đi biển của Trịnh Hòa dường như không kém Columbus. Tạp chí Life từng xếp Trịnh Hòa đứng thứ 14 trong danh sách những nhân vật tạo ảnh hưởng nhất thiên niên kỷ. Trịnh Hòa thực hiện tất cả bảy chuyến hải hành. Chuyến thứ nhất khởi hành ngày 11-7-1405 (cột mốc vừa được Trung Quốc chọn là Ngày hàng hải quốc gia).

600 năm chuyến Tây Dương của Trịnh Hòa

Tại phòng Đông Á học thuộc Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ (lớn nhất thế giới), người ta có thể thấy bản sao tấm bản đồ dài 6,4m ghi bằng tiếng Hoa tên nhiều vùng biển thế giới. Đây chính là tấm bản đồ mà Trịnh Hòa từng dùng cho bảy chuyến hải hành (từ 1405 – 1433), với hạm đội gồm 28.000 người đi trên hơn 300 con thuyền.

Lịch sử hàng hải trước đó chưa bao giờ chứng kiến một hạm đội khổng lồ như vậy và mức độ quy mô của nó chỉ có thể được so sánh mãi gần 5 thế kỷ sau (thời Thế chiến thứ nhất).

Con tàu chỉ huy của đô đốc Trịnh Hòa dài đến 122m, so với 26m của con tàu lớn nhất Santa Maria trong hải đội Columbus… Không phải là người Hoa, Trịnh Hòa tên thật là Mã Tam Bảo, sinh tại Vân Nam, là hậu duệ đời thứ 6 của Sayyid Ajjal Shams al-Din Omar – người có nguồn gốc xuất thân từ nơi hiện nay là Uzbekistan, từng cai quản tỉnh Vân Nam (theo Islamfortoday.com, họ Mã của Trịnh Hòa là phiên âm từ chữ “Mohammed” nhưng theo Từ điển bách khoa trực tuyến Wikipedia, nó được đặt theo Masuh – người con thứ năm của Shams al-Din Omar).

Bố và ông nội của Trịnh Hòa từng hành hương đến Thánh địa Mecca, cho nên, Trịnh Hòa hẳn từng nghe nhiều chuyện kể về các chuyến viễn hành. Năm 1381, khi nhà Minh đánh Vân Nam, Trịnh Hòa (mới 10 tuổi) bị bắt, bị thiến, trở thành thái giám và được đưa về cung đình, phục vụ cho một hoàng tử, con của Minh Thái tổ Chu Nguyên Chương.

Không chỉ trở thành “hảo bằng hữu” của hoàng tử trong suốt thời niên thiếu, Trịnh Hòa còn giúp hoàng tử thực hiện thành công cuộc tiếm ngôi đẫm máu năm 1402. Vị hoàng tử này trở thành vua Minh Thành Tổ (hiệu Vĩnh Lạc). Để tỏ lòng cảm kích, Minh Thành Tổ phong Trịnh Hòa làm đô đốc. Đó là tóm tắt tiểu sử Trịnh Hòa (tài liệu tham khảo bổ sung: U.S. News & World Report, 23-2-2004).

Năm 1999 (theo nguồn PBS), phóng viên New York Times Nicholas D. Kristof cho biết mình rất bất ngờ khi phát hiện tại hòn đảo nhỏ Pate ngoài khơi Kenya (châu Phi) có một cộng đồng người Hoa sinh sống từ nhiều thế kỷ. Họ kể rằng mình là hậu duệ của các thủy thủ Trung Hoa trôi dạt đến đây từ các chuyến vạn lý hải hành.

Đây là một chứng cứ nữa cho thấy người Hoa từng thực hiện các chuyến đi biển xa, rất lâu trước người phương Tây (Christopher Columbus – năm 1492; Vasco da Gama – 1498 và Ferdinand Magellan – 1521). Theo National Geographic trong số chuyên đề về Trịnh Hòa (7-2005), tại lăng mộ khổng lồ mà Vĩnh Lạc dựng cho vua cha Minh Thái Tổ có tấm bia đá ghi lại kỳ tích viễn dương của Trịnh Hòa.

Trong nhiều năm, giới nghiên cứu phương Tây không quan tâm lắm cứ liệu này, cho đến năm 1962, khi người ta phát hiện một cột bánh lái 10,9m dưới sông Dương Tử, đủ để điều khiển một baochuan (bảo thuyền – tên gọi những con tàu lớn thời Minh). Hạm đội Trịnh Hòa gồm khoảng 62 tàu khổng lồ như vậy. Mục đích thực hiện cuộc Tây Dương của Chu đế Vĩnh Lạc là mở rộng kinh thương kết hợp bang giao – như kết quả nghiên cứu của Louise Levathes, tác giả quyển When China Ruled the Seas. Sau thời gian ròng rã xây dựng đội tàu (hiện ở Nam Kinh vẫn còn vết tích xưởng đóng tàu của Trịnh Hòa), ngày 11-7-1405, Trịnh Hòa khởi hành.

Người khai mở mậu dịch hàng hải Trung Quốc

Trịnh Hòa không chỉ là nhà hàng hải. Năm 1407, đoàn tàu Trịnh Hòa đụng độ hải tặc Chen Zuyi tại eo Malacca (nơi hiện nay vẫn được xem là “ổ” của hải tặc). Sau cuộc thương lượng, Trịnh Hòa yêu cầu Chen Zuyi đầu hàng. Chen Zuyi giả vờ đồng ý nhưng lập kế hoạch đánh cướp đoàn tàu Trịnh Hòa. Được mật báo âm mưu Chen Zuyi, Trịnh Hòa tổ chức tấn công. Trận hải chiến kết thúc, Trịnh Hòa tiêu diệt đoàn tàu Chen Zuyi, giết đến 5.000 tên cướp biển. Chen Zuyi bị bắt và bị đưa về Nam Kinh hành quyết. Kẻ mật báo được phong làm quan Palembang, trở thành một trong những đồng minh của triều Minh (cuối trào Vĩnh Lạc, có đến hơn 30 nước phải triều cống cho nhà Minh).

Theo tác giả Frank Viviano (National Geographic), trận hải chiến giữa Trịnh Hòa và Chen đã được kể chi tiết trong quyển Khảo sát tổng quát các vùng biển ấn hành năm 1412 của Ma Huan, người Hoa thuộc tộc Hồi nói giỏi tiếng Arab được sử dụng làm phiên dịch trong ít nhất ba chuyến hải hành của Trịnh Hòa (trong quyển sách trên, Ma Huan cũng kể lại nhiều về văn hóa ẩm thực cũng như phong tục địa phương, từ ma chay, cưới hỏi đến sinh hoạt xã hội).

Năm 1411, khi đến Sri Lanka, Trịnh Hòa cũng can thiệp cuộc nội chiến giữa người Tamil Hindu và Phật giáo Sinhala. Dưới sự ủng hộ của Trịnh Hòa, vua Sinhala – Parakramabahu VI – đã đánh bại Tamil và cai quản Sri Lanka trong 55 năm (bây giờ, Lực lượng những con hổ giải phóng Tamil Eelam vẫn chống lại Chính phủ trung ương tại thủ đô Colombo do người Sinhala thống trị).

Trong 28 năm, Trịnh Hòa đã đi hơn 50.000 km, đến 37 quốc gia – lãnh thổ, từ Đông Nam Á, Trung Đông đến châu Phi. Tiến sĩ Jin Wu thuộc Đại học Iowa – chuyên gia lịch sử hàng hải lừng danh – đã so sánh quy mô hải hành của Trịnh Hòa như sau: trong khi hải đoàn Trịnh Hòa có hơn 300 tàu với 28.000 – 30.000 người thì hải đội Columbus chỉ có 3 tàu với 90 người; Da Gama với 4 tàu và 160 người và Magellan với 5 tàu và 265 người (theo website Đại học California – Los Angeles, international.ucla.edu)…
Một trong những di sản của Trịnh Hòa là khai mở một quá trình mậu dịch hàng hải lâu dài cho Trung Hoa sau khi ông mất. Mậu dịch đường biển của Trung Hoa tiếp tục duy trì và thậm chí thống trị thị trường Đông Nam Á cho đến thế kỷ 19. Chuyến cập cảng của tàu Keying đến Mỹ và Anh vào năm 1846 và 1848 cho thấy hàng hải Trung Hoa vẫn rất mạnh, vào thời mà hàng hải khu vực còn gói gọn trong khái niệm “đi biển đánh cá”.

Tuy nhiên, sau thời Minh Thành Tổ, triều Minh kế tiếp không mặn mà với mậu dịch viễn dương. Mãi đến cuối thập niên 1420, khi đối mặt sức ép của Mông Cổ trên đất liền, đe dọa hải tặc từ Nhật Bản và loạt cuộc nổi dậy tại biên cương, triều Minh quyết định khôi phục Hạm đội Bảo thuyền. Năm 1431, Trịnh Hòa lên đường cho chuyến hải hành cuối cùng. Một số nhà viết sử cho rằng Trịnh Hòa trở về nhà năm 1433 và chết vào hai năm sau tại Nam Kinh. Tuy nhiên, theo National Geographic cũng như một số tài liệu khác, ngôi mộ Trịnh Hòa tại Nam Kinh thật ra là mộ trống. Trịnh Hòa có thể đã chết dọc đường và được thủy táng ngoài khơi Malabar (Ấn Độ).

LÊ THẢO CHI

( Nguồn: http://www.sggp.org.vn/saigonthubay/nam2005/thang7/59780/)

About Le Thanh Hoang Dan

Born in Saigon.. Came to New York in 1975. Married with four children and eight grandchildren. Used to work on Wall Street, as a Data Administrator and Database designer for various banks , brokerage firms, and finally the Depository Trust and Clearing Corporation. Retired since 2002. Accomplishments in Viet Nam: (1) Teaching at Vỏ Trường Toản HS, Tây Ninh HS, Sađéc HS, Quốc Gia Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Sàigòn, Đaị Học Sư Phạm Cần Thơ, Cao Đài (Tây Ninh), Hòa Hảo (Long Xuyên)... (2) Writer and Publisher ( "Trẻ" publishing house). Published many books on Education and Politics such as Các Vấn đề giáo dục, Triết Lý giáo dục, Những danh tác chánh trị, Lịch sử chiến tranh lạnh... (3) MC for a national TV show "Quê hương mến yêu" (Beloved country).. Academic accomplishments in the U.S.: MBA (in Information systems), MS in Information Systems, 2 Advanced certificates (1) Corporate Finance (2) Business Economics. All these degrees were from Pace University in New York. Hobby in retirement: Family, Friends, Ballroom dancing and Travel... Ra đi năm 1975. Cuộc đời nhiều sóng gió. Bây giờ tuổi đã già, 70 rồi. Chỉ muốn vui hưởng tuổi già với gia đình, bạn hữu, du lịch và khiêu vũ..
This entry was posted in Singapore and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s